Rak tarczycy

Nowotwory tarczycy są najczęściej występującymi nowotworami złośliwymi układu endokrynnego, chociaż stanowią zaledwie 1% wszystkich nowotworów. Zapadalność na chorobę u kobiet jest 2 - 3 razy większa. Najczęściej chorują osoby w wieku 40 - 50 lat. Rak tarczycy jest nowotworem, w którym wiek jest ważnym czynnikiem prognostycznym.

Główne czynniki powodujące powstawanie raka tarczycy:

• czynniki genetyczne
• długotrwałe pobudzanie tarczycy przez TSH
• napromieniowanie okolicy głowy i szyi, zwłaszcza w dzieciństwie
• nadmiar lub niedobór jodu (przypadku niedoboru pojawia się najczęściej rak pęcherzykowaty, a przy nadmiarze rak brodawkowaty).

Nowotwory tarczycy dzieli się w zależności od rodzaju komórek, z których się wywodzą.

Klasyfikacja histologiczna:
1. raki wywodzące się z komórek nabłonka pęcherzykowego

• rak brodawkowaty i pęcherzykowy
• rak anaplastyczny

2. raki wywodzące się z komórek okołopęcherzykowych

• rak rdzeniasty

3. raki wywodzące się z innych komórek

• chłoniak, śródbłoniak naczyniowy
• przerzuty innych raków do tarczycy (raka piersi, płuc, nerek).

Rak brodawkowaty - występuje najczęściej (około 70% wszystkich raków tarczycy), pojawia się w postaci rosnącego guza nieotrobionego, daje przerzuty do miejscowych węzłów chłonnych, a następnie do kości i płuc. Rokowanie jest dobre - przeżycia 5-letnie dotyczą 95% chorych.

Rak rdzeniasty - stanowi około 5% wszystkich raków tarczycy. Wyróżniamy dwa typy raka rdzeniastego: sporadyczny (ok. 75%) i uwarunkowany genetycznie - rodzinny(ok. 25%). W przypadku raka rdzeniastego należy wykonać badania u członków rodziny w celu wykluczenia raka rodzinnego. Przeprowadza się badanie genetyczne, dzięki którym można rozpoznać bezobjawowy nowotwór i leczyć go we wczesnym stadium. Rokowanie zależy od wieku chorego, zróżnicowania histologicznego i występowania przerzutów. 5-letnie przeżycie wynosi 65 - 80%.

Rak pęcherzykowy - stanowi około 20% wszystkich nowotworów tarczycy, zazwyczaj występuje w postaci pojedynczego guza otorbionego. Szerzy się drogą krwionośną. Istnieją dwie postaci tego nowotworu: postać angioinwazyjna i postać masywnie naciekająca. Różnią się od siebie rozległością nacieku i rokowaniem. W przypadku postaci masywnie naciekającej rokowanie jest nawet 2 - krotnie gorsze.

Rak anaplastyczny - występuje podobnie często jak rak rdzeniasty. Przyjmuje się, że powstaje z raka rdzeniastego. Rozprzestrzenia się bardzo szybko, zarówno przez ciągłość, jak i przez krew i chłonkę. Chorzy w większości nie przeżywają pół roku od chwili rozpoznania.

Podstawowym badaniem stosowanym do rozpoznania raka tarczycy jest biopsa z badaniem histopatologicznym bioptatu. Wykonuje się również tomografię komputerową, RTG klatki piersiowej, umożliwiają one ocenę rozległości nowotworu i ewentualnych przerzutów.

Podstawowym, pierwotnym sposobem leczenia zróżnicowanego raka tarczycy jest leczenie chirurgiczne. Obejmuje w przypadku raków tarczycy szerzących się drogą chłonną także odpowiednio szerokie wycięcie węzłów chłonnych.

Innym sposobem leczenia jest stosowanie jodu radioaktywnego. Ma on w celu zniszczenie tkanki tarczycowej pozostawionej po niedoszczętnej operacji. Leczenie hormonami stosuje się tylko do wyrównania niedoborów hormonalnych, które wystąpiły po operacji raka rdzeniastego i anaplastycznego.

Zobacz również objawy tej choroby: Objawy raka tarczycy